Páipéir Eastáit an Leasa Mhóir

Tiomasionn Cartlann Chontae Phort Láirge taifid Eastáit an Leasa Mhóir a bhaineann leis an 19ú hoais. Tagraionn an téarma eastát an Lease Mhóir go dtí agus baineann sé le tailte atá, don chuid is mó, suite is gcontaetha Phort Láirge and Chorcaí. Sui Éireannach na ndiúc Devonshire ab ea, agus is ea go dtí an lá atá inniu ann, Caisleán an Leasa Mhóir.

Is féidir teacht ar bhreis eolais faoi Chaisleán an Leasa Mhóir ag www.lismorecastle.com agus www.lismorecastlearts.ie

Páipéir Eastáit an Leasa Mhóir -- Bunachar Thaifid na hEisimirce

Cruthaíodh Bunachar Thaifid Eisimirce Eastát an Leasa Mhóir chun aisfháil eolais mar gheall ar eisimirce ó Eastát Chaisleán an Leasa Mhóir i gcaitheamh na tréimhse 1815-1905 a éascú.

Bhí clanna móra ann ag an am, chomh maith le dóigheanna fostaíochta bochta: rud a d'fhág go ndearna Éire agus a máthair de thionóntaí iarratais go dtí an eastát éalú as an áit tríd an eisimirce. Rinneadh na hiarratais seo go dtí gníomhaire an Diúic Devonshire nó i gcásanna áirithe go dtí an Diúc féin. Taifeadadh iad i Leabhair Iarratais Tionóntaí nó i gcomhfhreagras an ama. Má ceadaíodh cabhair dul thar tír amach taifeadadh ansin an íocaíocht i Leabhair Chuntais an eastáit.

Cuimsíonn Bunachar Thaifid Eisimirce Eastát an Leasa Mhóir ceithre réimse ar féidir iad a chuardach. Baintear an t-eolas atá sna réimsí seo go díreach ó na Leabhair Iarratais Tionóntaí, ó chomhfhreagras a bhí ann leis an eastát agus ó Leabhair Chuntais Eastáit Chaisleán an Leasa Mhóir. Tiomsaíonn gach taifead ainm agus seoladh an iarrthóra (mar a dtugtar iad), dáta an iarratais, ceann scríbe an iarrthóra – mar a dtugtar é sin – chomh maith le hathscríbhinn na hiontrála a chuimsítear i ngach ceann de na taifid eastáit a luadh thuas.

Ainm an Tionónta

Ba cheart na sonraí don réimse seo a chur isteach mar a leanas:

Sloinne [camóg] Ainm baiste

Níl aon chaighdeánú déanta ar litriú na n-ainmneacha baiste. Mar sin, nuair atá cuardach á láimhseáil agat tá sé thar a bheith riachtanach go gcuireann tú isteach gach difríocht litrithe. Mar shampla, má chuirtear isteach an sloinne O'Brien mar chuspóir cheiste, ba cheart Brien, Brian agus Bryan a chur isteach chomh maith (malartuithe). Tabhair faoi deara nach mbaintear ach corrúsáid as na réimíreanna Ó agus Mac. Ar an ábhar sin ba cheart aire a thógáil cuardaigh a dhéanamh agus iad san áireamh agus iad as láthair.

Baile Fearainn
Rinneadh caighdeánú ar litriú na n-ainmneacha atá sa réimse seo, is é sin le rá, logainmneacha. An ceann a chinntigh Eastát an Leasa Mhóir é féin is ea an caighdeán a mbaintear úsáid as mar a liostáiltear bailte fearainn sna méara eolais foirmiúla. Tá liosta forlíonach ar fáil chomh maith, a chuimsíonn liosta de na bailte fearainn laistigh d'Eastát an Leasa Mhóir a difríonn a litriú go suntasach ó na litrithe atá san áireamh sna trí fhoilseachán Liostaí Logainmneacha Phort Láirge (Baile Átha Cliath, 1991), The Placenames of the Decies leis an Urramach (an tAthair) P. de Paor (Londain, 1907) agus Bailte Fearainn laistigh d'Aontais Dhlí na mBocht le George B. Handran (SAM, 1997) – tá an liosta seo ar fáil saor in aisce ar an suíomh.

Dáta(í)

Cuireann an réimse seo bliain in iúl. Séard atá i gceist leis an mbliain seo ná nuair a rinneadh nó nuair a bronnadh an t-iarratas dul thar tír amach.

Ceann scríbe

Cuimsíonn an réimse seo an tír, stát nó cathair mar a bhfuil sé ar intinn ag an iarrthóir taistil, e.g. An Spáinn, Cataluña, Barcelona.

Cuireann an bunachar críochnaithe taifead ar féidir cuardach a dhéanamh air ar fáil – tiomsaíonn an taifead féin na sonraí uile a bhaineann leis an eisimirce a tharla as an eastát ollmhór seo, atá suite i gContaetha Phort Láirge agus Chorcaí. Mar sin, tairgeann an bunachar foinse eolais úr agus cuimsitheach don staraí clainne. Ar an modh céanna, cuireann an bunachar sonraí spéisiúla faoin eisimirce a bhí ann ó Chontaetha Phort Láirge agus Chorcaí – go dtí áiteanna ar leith den domhan i gcaitheamh na tréimhse 1815-1905. Atáirgeadh an bunachar mar chuid den tionscadal Celtic Trí a rinne an tAontas Eorpach maoiniú air tríd a gclár siúd an Clár Thionscnamh Pobail Éire-Cymru INTERREG IIIA.

Cuardaigh Bunachar Thaifid Eisimirce Eastát an Leasa Mhóir